Dr Tadeusz Molenda

Wybrane problemy renaturyzacji cieków w zlewniach zurbanizowa-nych i uprzemysłowionych

W artykule przedstawiono wpływ zrzutu ścieków opadowych na hydrologię i chemizm wód małych rzek. Do badań wytypowano zlewnie niewielkich cieków – Jamny, Mlecznej oraz Rowu Murckowskiego zlokalizowanych na terenie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Wykazano, że odprowadzanie ścieków opadowych do rzek wywołuje dynamiczne zmiany chemizmu ich wód. Są one zarówno następstwem samej jakości ścieków, jak i procesów resuspencji wprowadzającej zanieczyszczone osady w toń wodną. W okresie wiosennych roztopów zaobserwowano gwałtowny wzrost przewodności elektrycznej. Jest to następstwo zmywu soli użytej zimą do usuwania lodu z dróg. Intensyfikacji ulegają również procesy erozyjne, prowadząc do transformacji przekrojów poprzecznych koryt. W przypadku rzeki Jamny nastąpił kilkakrotny wzrost powierzchni przekroju poprzecznego koryta w stosunku do okresu sprzed intensywnej urbanizacji zlewni. W przypadku niewielkiego cieku – Rowu Murckowskiego (Katowice) obniżenie dna koryta poniżej wyprowadzenia głównego kolektora ścieków opadowych sięgnęło 1,5 m. ...

Dr Tadeusz Molenda

Dynamika zmian wybranych zanieczyszczeń w spływach powierzch-niowych zlewni zurbanizowanej

W artykule przedstawiono charakterystykę hydrochemiczną ścieków opadowych w zlewni zurbanizowanej. Próby wód pobierano u wylotu kolektora ścieków opadowych do zbiornika retencyjnego zlokalizowanego w Czeladzi (województwo śląskie). Ścieki opadowe pobierano podczas wiosennych roztopów oraz latem w trakcie wystąpienia opadu burzowego (nawalnego). Wykazano, że ścieki opadowe charakteryzuje wysoki poziom zanieczyszczenia zarówno substancjami mineralnymi, jak i pierwiastkami biogennymi. Ścieki roztopowe charakteryzuje wysoka przewodność elektryczna (rys. 1) osiągająca maksymalnie wartość 7 [mS/cm]. Wysokie wartości przewodnictwa spowodowane są głównie dużą koncentracją chlorków (rys. 3). Ich źródłem są sole używane zimą do usuwania lodu z dróg. Zarówno wiosną, jak i latem najmocniej zanieczyszczona była pierwsza fala ścieków opadowych (First Flow) spłukująca zanieczyszczenia zalegające na powierzchni zlewni. ...