Metodyka prowadzenia monitoringu stanu hydromorfologicznego polskich rzek

Słowa kluczowe: metodyka, ocena hydromorfologii rzek, Ramowa Dyrektywa Wodna, monitoring

Streszczenie:

W artykule przedstawiono podstawowe założenia nowej metodyki MHR (Monitoring Hydromorfologiczny Rzek), która spełnia zalecenia Ramowej Dyrek-tywy Wodnej 2000/60 oraz normy europejskiej PN-EN 14 614. Metodyka ta uwzględnia również kompatybilność z wymogami dyrektyw dotyczących raporto-wania, systemów informacyjnych, jak i rozporządzeń Ministra Środowiska.
W trakcie tworzenia metodyki MHR bazowano na doświadczeniach zebranych
w ostatnich 25 latach w krajach środkowej Europy przy badaniu warunków hy-dromorfologicznych rzek, przy czym oparto się na dotychczasowych pracach zmie-rzających do wdrażania w Polsce Ramowej Dyrektywy Wodnej.
MHR przewiduje dokonanie oceny warunków hydromorfologicznych
w systemie, hierarchicznym, umożliwiając tym samym określenie liczbowej wartości współczynnika jakości ekologicznej. Podstawę systemu stanowią cztery elementy: reżim hydrologiczny, ciągłość rzeki, morfologia koryta i dolina zalewowa. Każdy element jest charakteryzowany przez kilka wskaźników, a te przez wybrane atrybuty. Taka forma oceny wskaźników i elementów pozwala na określenie parametru powodującego nieuzyskanie dobrego stanu lub potencjału ekologicznego. Ocenę jednolitej części wód powierzchniowych uzyskuje się poprzez ocenę średnią z poszczególnych elementów. Zaproponowana metoda ma swoje oparcie na istnie-jących mapach topograficznych, ortofotomapach, danych IMGW oraz na danych od administratorów cieków. Z założenia badania terenowe powinny obejmować co najmniej 10% długości badanej jednolitej części wód.
Stwierdzona znaczna zmienność badanych wskaźników wzdłuż biegu rzek wskazuje na konieczność objęcia monitoringiem całej wydzielonej jednolitej części wód powierzchniowych. Nieracjonalne jest ograniczenie się wyłącznie do wy-branych krótkich odcinków rzeki lub ustanowionych punktów pomiarowo kontrol-nych monitoringu fizykochemicznego wody rzecznej, zaś stosowanie zasady ana-logu może prowadzić do błędnych wyników. Ponieważ w licznych jednolitych czę-ściach wód połączono cieki główne i ich drobne dopływy, racjonalne jest badanie jedynie głównego cieku, co ogranicza zakres monitoringu do około 75 000 km
polskich rzek.

 

 

Cytowanie:

Ilnicki P., Górecki K., Grzybowski M., Krzemińska A., Lewandowski P., Sojka M. 2010. Metodyka prowadzenia monitoringu stanu hydromorfologicznego polskich rzek. Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich. Nr 2010/ 09

Pliki do pobrania:

Autorzy

Kontakt:

ul. Dąbrowskiego 159, 60-594 Poznań www.up.poznan.pl/kosp mail:ilnickip@up.poznan.pl

Kontakt:

ul. Dąbrowskiego 159, 60-594 Poznań www.up.poznan.pl/kosp mail:goral(a)up.poznan.pl tel: (061) 848 7907

Kontakt:

ul. Oczapowskiego 5, 10-857 Olsztyn http://wosir.uwm.edu.pl/ mail:grzybomi@uwm.edu.pl

Kontakt:

pl. Grunwaldzki 24a, 50-363 Wrocław www.aqua.ar.wroc.pl/iak mail:alicja.krzeminska@up.wroc.pl tel: (071) 320 1947

Kontakt:

ul. Dąbrowskiego 159, 60-594 Poznań www.up.poznan.pl/kosp mail:piotrlew(a)up.poznan.pl tel: (061) 848 7910

Kontakt:

ul. Piątkowska 94, 61-691 Poznań www.au.poznan.pl/kmksig mail:masojka@up.poznan.pl tel: (061) 846 6432