Zmiany użytkowania przestrzeni wiejskiej w Polsce

Słowa kluczowe: zmiany użytkowania gruntów, rolnicza przestrzeń produkcyjna, urządzanie obszarów wiejskich, scalanie gruntów

Streszczenie:

Przedstawiono analizę odnośnie ustalenia kierunku i zakresu zmian wykorzystania przestrzeni wiejskiej Polsce oraz wskazanie działań minimalizujących zmniejszanie się użytków rolnych i gruntów ornych na glebach lepszych.
Badania prowadzono na poziomie:
- krajowym - na bazie danych CORINE Land Cover z roku 1990, 2000 i 2006 oraz na podstawie danych GUS z ostatnich 40 lat,
- regionalnym - na bazie danych województw: podlaskiego i warmińsko-mazurskiego,
- gminnym - na bazie danych z 3 gmin z województw: małopolskiego, lubuskiego i lubelskiego,
Wyniki badań pozwalają na wyciągnięcie następujących wniosków:
- Według danych CORINE Land Cover corocznie zmiany użytkowania przestrzeni w Polsce są na powierzchni po około 25 tys. ha, tj. po około 0,08-0,1% powierzchni ogólnej.
- Stwierdzono, w ostatnim 40-leciu, malejące tempo przeznaczania gruntów użytkowanych rolniczo na cele pozarolnicze, natomiast rosnące odnośnie udziału gruntów o największej przydatności rolniczej - klasy I-III.
- Systematycznie zmniejszała się przestrzeń rolnicza, a w niej udział gruntów ornych i użytków zielonych, głównie na rzecz leśnictwa, terenów zabudowanych, terenów komunikacyjnych i wód. W gminach typowo rolniczych zmiany nie przekraczały 3,0-3,2% ogólnej powierzchni w okresie 30-letnim, a w gminach o dużym zróżnicowaniu warunków przyrodniczych lub będących w oddziaływaniu przemysłu lub miast obejmowały co najmniej 9% powierzchni.
- Dla zmniejszenia tempa ubytku gruntów rolniczych na cele pozarolnicze należy zmiany wykorzystania przestrzeni dokonywać według planów zagospodarowania przestrzennego oraz zwiększyć opłaty za wyłączenie gruntów ustalane ustawowo.

 

 

Cytowanie:

Woch F., Woch R. 2014, vol. 11. Zmiany użytkowania przestrzeni wiejskiej w Polsce. Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich. Nr 2014, vol. 11/ I (1 (Mar 2014))